Konferencja „Uzależnienia XXI wieku” – kondycja psychiczna młodzieży
Współcześnie kondycja psychiczna młodzieży jest wystawiana na liczne czynniki ryzyka. Przede wszystkim obserwowana jest izolacja społeczna, przewlekły stres (rodzinny, szkolny oraz sytuacyjny), a także przemoc rówieśnicza, w tym cyberprzemoc. Ponadto coraz częściej wskazywany jest nadmierny czas spędzany przed ekranami oraz zaburzenia rytmu dobowego.
Ryzyko zaburzeń psychicznych jest dodatkowo zwiększane przez występowanie zaburzeń neurorozwojowych, takich jak ADHD czy spektrum autyzmu, a także przez przewlekłe choroby somatyczne. W związku z tym problem uzależnień w Remberowie powinien być rozpatrywany w szerszym kontekście zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
Czynniki chroniące i profilaktyka
Na szczęście wskazane zagrożenia mogą być równoważone poprzez budowanie czynników chroniących. Za kluczowe uznawane są bezpieczne relacje z opiekunami, rozwijane kompetencje emocjonalno-społeczne oraz regularna aktywność fizyczna. Co więcej, pozytywne zaangażowanie w życie szkolne oraz szybki dostęp do profesjonalnej pomocy psychologicznej są uznawane za elementy niezbędne w skutecznej profilaktyce.
Działania profilaktyczne i terapeutyczne powinny być ukierunkowane na rozwijanie konkretnych umiejętności. Obejmuje to naukę radzenia sobie z impulsami, konstruktywnego wyrażania i nazywania emocji, a także rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, współpracy i podejmowania decyzji. W rezultacie wzmacniana jest samokontrola, która buduje odporność na zachowania ryzykowne, w tym sięganie po substancje psychoaktywne.
Nowe oblicze narkomanii i legalne substancje psychoaktywne
W ostatnich latach obserwowane jest odchodzenie od tradycyjnych narkotyków na rzecz substancji syntetycznych, w tym leków, zwłaszcza zawierających opiaty. Narastającym problemem stają się również legalne substancje psychoaktywne, takie jak nadużywane leki, które działają szybko i dają złudne poczucie kontroli.
Samo zażywanie substancji jest postrzegane jako „higieniczne” i coraz rzadziej kojarzone z dawnym stereotypem osoby uzależnionej. Dodatkowo dostęp do narkotyków bywa traktowany jako wyznacznik statusu materialnego i pozycji towarzyskiej. Co istotne, dostęp do substancji został znacząco ułatwiony – nie jest już konieczne osobiste poznawanie dilera, ponieważ dostawy realizowane są nawet do paczkomatów. W efekcie następuje estetyzacja narkomanii, co stanowi poważne wyzwanie w kontekście uzależnień w Remberowie.
Rola rodziny i lokalnych inicjatyw
Za skuteczne „lekarstwo” nadal uznawane są analogowe relacje rodzinne. Rozmowy, wspólne spędzanie czasu, wyjścia do kina czy rodzinne wyjazdy mają ogromne znaczenie profilaktyczne. Tymczasem w terapii uzależnień często zauważany jest brak gotowości rodziców do aktywnego uczestnictwa w procesie leczenia. Nierzadko spotykana jest postawa ograniczająca się do finansowania terapii i oczekiwania natychmiastowych efektów.
Należy jasno przyznać, że narkotyki stały się elementem codziennej rzeczywistości, jednak ich wizerunek został zmieniony na bardziej atrakcyjny i „oswojony”. W związku z tym tym bardziej cieszy fakt, że podejmowane są działania zmierzające do powstania w Rembertowie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, która może odegrać kluczową rolę w przeciwdziałaniu problemowi uzależnień w Remberowie.